FARKLI SU KAYNAKLARI İLE SULANAN ÇELTİK ALANLARINDA TOPRAK VERİMLİLİĞİNİN FUZZY LOGİC BULANIK MANTIK İLE ANALİZİ


Ahi Y. (Yürütücü)

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2015 - 2016

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Diğer
  • Başlama Tarihi: Şubat 2015
  • Bitiş Tarihi: Haziran 2016

Proje Özeti

Çeltik tarımı, su tüketimi ve girdi ihtiyacı oldukça yüksek olan stratejik bir tarımsal üretim koludur. Farklı su kaynaklarının (nehir, gölet, kuyu suyu veya drenaj/atık sular) sulamada kullanılması; toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik verimlilik parametrelerinde karmaşık ve dinamik değişimlere yol açmaktadır. Geleneksel toprak verimlilik indeksleri çoğu zaman bu karmaşık, doğrusal olmayan ve belirsizlik içeren etkileşimleri modellemede yetersiz kalabilmektedir.

Bu araştırma projesinde; farklı su kaynakları kullanılarak sulanan çeltik tarım alanlarında toprak verimliliğinin ve kalite parametrelerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logic) yaklaşımı kullanılarak çok boyutlu modellenmesi ve analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında; farklı sulama suyu kaynaklarına maruz kalan toprakların besin elementi içerikleri, organik madde, pH, elektriksel iletkenlik (tuzluluk), katyon değişim kapasitesi ve ağır metal/kirletici dinamikleri belirlenmiştir. Elde edilen çok parametreli toprak verileri; uzman bilgi tabanı ve üyelik fonksiyonları entegre edilerek bulanık çıkarım sistemleri (FIS) ile modellenmiş, böylece her bir su kaynağının toprak kalitesi ve uzun vadeli verimlilik üzerindeki etkileri belirsizlikler minimize edilerek haritalandırılmıştır. Proje, çeltik yetiştiriciliğinde su kaynağı seçimi ve toprak koruma odaklı sürdürülebilir tarımsal yönetim için modern yapay zekâ tabanlı bir karar destek modeli sunmuştur.