| Bu tez çalışmasında, deneysel endometriozis modelinde trombosit kaynaklı mitokondri transplantasyonunun hücresel enerji metabolizması, inflamasyon, fibrozis ve doku rejenerasyonu üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, 6–8 haftalık 28 adet Sprague–Dawley tipi dişi sıçan Sham, ShamMit, Endo ve EndoMit olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Endometriozis modeli, uterin horn dokusunun karın ön duvarına ototransplantasyonu ile oluşturulmuştur. Trombositlerden izole edilen mitokondrilerin membran bütünlüğü ve potansiyeli korunmuş olup, transplantasyon sonrası ektopik endometriyal dokuda biyodağılım gösterdikleri belirlenmiştir. Ektopik endometriyal implant hacmi Endo grubunda zamana bağlı olarak artarken (p<0,05), EndoMit grubunda Endo grubuna kıyasla anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0,05). Endo grubunda vücut ağırlığı azalırken, EndoMit grubunda büyük ölçüde korunmuştur (p<0,05). Serum TG, LDL ve E2 düzeyleri Endo ve EndoMit gruplarında Sham gruplarına göre artış göstermiştir (p<0,05); total kolesterol, HDL ve progesteron düzeylerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Histolojik incelemede inflamatuvar hücre infiltrasyonunun Endo grubunda arttığı, EndoMit grubunda ise bu artışın daha belirgin olduğu saptanmıştır (p<0,05). Buna karşın fibrozis düzeyleri EndoMit grubunda Endo grubuna göre anlamlı olarak azalmıştır (p<0,05). CD10, CD38 ve ER-? ekspresyonları Endo grubunda artarken, EndoMit grubunda azalmıştır (p<0,05). Metabolomik analizlerde 214, lipidomik analizlerde ise 720 metabolit tespit edilmiş; Endo ve EndoMit grupları arasında anlamlı metabolik ve lipidomik farklılıklar belirlenmiştir. Sonuç olarak, trombosit kaynaklı mitokondri transplantasyonunun deneysel endometriozis modelinde enerji metabolizmasını destekleyerek inflamasyon ve fibrotik yanıtı modüle ettiği, doku rejenerasyonunu iyileştirdiği ve ektopik implant büyümesini sınırladığı gösterilmiştir. Bu yaklaşımın endometriozis tedavisi için yenilikçi ve potansiyel bir terapötik seçenek olabileceği düşünülmektedir. |
|