Yüce K. (Yürütücü), Gulliver A. F.
TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2025 - 2028
Bu projede Samanyolu Galaksimizin, yakın dönem Astronomik geçmişini kimyasal verilerle irdelemek için oluşumları orta B - erken F dönemlerine denk gelen yıldızların element bolluk oranları incelenecektir. Manyetik özellikleri olmayan normal ve kimyasal sıra dışı (Civa-Mangan; HgMn, metalik çizgili; Am) yıldızlar, daha önce farklı gruplandırılmış olmakla birlikte, bu yıldızlardaki yüzey element bolluklarının radyatif yükselim, gravitasyonel çökelim ve türbülans süreçlerinin ortak bir neticesi olarak ortaya çıktığı ve bu bakımdan söz konusu yıldızların aslında aynı sınıfa dahil olmaları gerektiği teklif edilmektedir. Çalışma ekibimizin, örneğin And A yıldızındaki atmosferik değişimlerin Civa buharının hareketleri izlenerek anlaşılabileceğini gösteren sistematik çalışmaları, yukarıda belirtilen öneriye güç kazandırmaktadır. Bu tip element bolluk çalışmaları, aynı zamanda, B, A ve F tayf türünden yıldızları kapsayacak ve bu yıldızlara ilişkin element bolluklarını Güneş’inkilerle ilişkilendirecek; kendi içinde tutarlı element bolluklarının ilk serisini oluşturma yönündeki çalışmalarımıza güçlü destek niteliğindedir. Sinyal/Gürültü değerini yükselterek, dalgaboyu aralığını genişleterek ve optik spektrumun her bölgesinde spektrum sentez yönetimi ile bolluk belirlemeleri yapılacak, böylece bu alanda daha önce yaptığımız opto-kimyasal analizler ile birleştirip söz konusu yıldızlara ait element bolluk analizleri iyileştirilecektir.
Bu proje kapsamında uygulanacak opto-kimyasal analizler ile elementlere ait spektrum çizgilerine ilişkin osilatör şiddetleri ve atomik sönümleme sabitleri hakkında ampirik iyileştirmeler denenecektir. Deneysel spektrumlarda çizgi ayırım gücü ve Sinyal/Gürüntü değerleri iyileştirilerek element bolluklarına, özellikle nadir toprak elementlerin bolluklarına ilişkin daha doğru bolluk değerleri elde edilmesi amaçlanmaktadır.