Anayasa Mahkemesinin Sınır Dışı Etmeye İlişkin Bireysel Başvuru Kararlarının İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUTEBER MEVA BORAK

Danışman: Rifat Erten

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Devletin ülkesel yetkisi uyarınca, davranışlarını tehlikeli bulduğu ve ülkede bulunmasını sakıncalı gördüğü yabancıları ülkeden sınır dışı etme yetkisine sahip olduğu kabul edilmektedir. Sınır dışı işlemi yabancının dokunulmazlığına ve özgürlüğüne getirilen bir sınırlama olduğundan devletten sahip olduğu bu yetkiyi keyfî olarak kullanıp suistimal etmemesi beklenmektedir. Bireyin temel hak ve özgürlüklerinin kamu makamlarının keyfî müdahaleleriyle ihlal edilip edilmediği Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmektedir. Sınır dışı etme kararlarına karşı yapılan bireysel başvuruların konusunu genellikle sınır dışı etme veya idarî gözetim altına alma işleminden dolayı temel hakların ihlal edildiği iddiaları oluşturmaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde, yabancıların sınır dışı edilmesi konusu iç hukuktaki kurallar çerçevesinde anlatılacaktır. İkinci Bölümde, Anayasa Mahkemesi'nin sınır dışı işlemiyle bağlantılı olarak yapılan başvurularda verdiği kabul edilemezlik kararları analiz edilecektir. Üçüncü bölümde ise, Mahkemenin ihlal ve ihlal olmadığı yönündeki kararları incelenecektir. Çalışma ile hedeflenen, öncelikle iç hukuktaki sınır dışı etmeye ilişkin düzenlemelerin, uluslararası hukuk standartlarına ne ölçüde uyumlu olduğunun belirlenmesidir. İkinci olarak, sınır dışı etme işlemi ile bağlantılı ihlal iddialarının iletilmesinde, bireysel başvuru yolunun ve Anayasa Mahkemesi'nin denetim usulünün anayasal hakların korunması bakımından ne derece etkili olduğunun tespit edilmesidir. Son olarak bu bağlamda hem Türk mevzuatında yapılabilecek değişiklikler hem de uygulamada yapılabilecek iyileştirmeler konusunda önerilere ulaşılmasıdır.