Ögedey Kaan Devri Moğol İmparatorluğunda idari ve mali reformlar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE KILIÇ
Danışman: İLHAN ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üç bölümden oluşan tezimiz 1229-1241 yılları arasında hüküm süren Ögedey Kaan dönemi ve bu dönemde gerçekleşmiş olan idari ve mali reformları anlatmaktadır. Cengiz Han'dan başlayarak Moğolların bir devlet kurması ve yerleşik hayata geçişleri anlatılmaktadır. Ögedey Kaan'ın hükümdarlığı döneminde Cengiz Han'ın siyasetini devam ettirirken bir yandan da yeni reformlar yapmaktadır. Ögedey Kaan'ın ilk iş olarak Karakurum'u başkent yapmış ve bu başkenti bir ticaret merkezi haline getirmek istemiştir. Bunun içinde Karakurum'u eski Uygur başkenti olan Kara Balasagun'un kurulduğu yere ve daha da önemlisi ticaret yoluna yakın bir bölgede seçmesi bunu kanıtlar niteliktedir. Hem Karakurum'un gelişmesi hem de ülkenin dört bir yanına hızlı erişim sağlamak için kurulan Yam İstasyonları ve yolları da Moğol İmparatorluğunun gelişmesini sağlamıştır. Yam yollarını kullanmaya başlayan tacirler Çin'den Türkistan ve Maveraünehir'e kadar güvenli bir şekilde ticaret yapabilmişlerdir. Moğollardaki bu ticaret ise ortak'lar aracılığı ile gerçekleştirilmektedir. Tacirler, Moğol ileri gelenleri veya Moğol Han ailesi ile ticaret ortaklığı yapıp onlardan aldıkları sermaye ile ticaret yapmış ve karlarını ortakları ile paylaşmıştır. Bu ortak ticareti ve yam sistemi ülkenin doğusu ile batısının birbirine yakınlaşmasını sağlamıştır. Ayrıca Moğol İmparatorluğu'nun Cengiz Han tarafından yurtlara bölünmesi hasebiyle ayrışmayı önlemek ve merkezi otoriteyi güçlendirmek için Ögedey Kaan, yurtlardaki (ulus) şehzadelerin yanına darugaçi, tangmaçi ve baskak gibi idari, askeri ve mali teşkilatları simgeleyen memurlar atamıştır. Ayrıca bu memurların hayatlarını (özellikle Yeh-lu Ch'u-ts'ai ve Mahmud Yalavaç) ve bu dönemde yapmış oldukları işleri de anlattık. Tezimizde bu konuların üzerinde durarak Ögedey Dönemi Moğol İmparatoru'nu izah etmeye çalıştık.