Hemodiyaliz hastalarında bir diyaliz seansından önce ve sonra üç boyutlu benek takibi ekokardiyografi ile sağ ve sol ventrikül gerilmesinin (strain) değerlendirilmesi ve bu değerlendirmenin hemodiyaliz takip parametreleri ile karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN SELİM GÜLER

Danışman: SİM KUTLAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Hemodiyaliz sırasında akut değişimlerin miyokarda etkileri henüz net bilinmemektedir. Bu akut değişimlerin, miyokardın gerilmesini ve deformasyonunu gösteren strain analizleri ile anlaşılması mümkündür. Strain, miyokard deformasyonunun orijinal boyutuna göre değişim ölçüsüdür, miyokardın gerilmesini gösterir ve yüzde olarak ifade edilir. Hemodiyaliz (HD) tedavisi alan hastalarda, morbidite ve mortalitenin ana nedenleri olan kalp yetmezliği ve koroner arter hastalığı riski yüksektir. Kardiyak yapı ve fonksiyondaki anormalliklerin erken teşhisi, zamanında ve uygun kardiyak müdahaleler için kritik olabilir. Yeni geliştirilen üç boyutlu benek takibi ekokardiyografi (3BBTE) ile ventriküler segmentlerin hareketleri aynı anda üç uzamsal yönde değerlendirilebilir. Gereç ve Yöntem: Kasım 2017 - Mayıs 2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi'nde bilinen kardiyovasküler hastalığı bulunmayan, HD tedavisi alan 38 hasta 3BBTE kullanılarak HD öncesi ve hemen sonrası değerlendirildi. Demografik veriler, komorbiditeler, renal replasman tedavisi özellikleri ve laboratuvar test sonuçları hakkında veri toplandı. Her iki ventrikül için diyastol sonu hacim indeksi (EDVi), sistol sonu hacim indeksi (ESVi), atım hacmi indeksi (SVi), ejeksiyon fraksiyonu (EF), sol ventrikül için ayrıca kütle indeksi (SoVMi) değerlendirildi ve 3B benek takibi analizleri kullanılarak sol ventrikül (SoV) global boyuna (GLS), global çevresel (GCS), global alan (GAS) ve global radyal (GRS) strain ve sağ ventrikül (SaV) septum ve serbest duvar boyuna strain (LS) ve fraksiyonel alan değişimi (FAC) hesaplandı. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 52,8±13,6 yıl ve 20 hasta (%52,6) erkekti. Ortalama diyaliz tedavi zamanı 56,5 aydı ve hastalar ortalama Kt/V 1,66±0,25 ile yeterli diyaliz tedavisi aldı. Hastaların her iki ventrikül hacim ölçümleri HD sonrası belirgin azaldı. Hastaların sol ventrikül strain değerlerinin hemodiyalizin hemen öncesinde ve sonrasında sırasıyla "GLS: -14.2±5.2, -11.1±4.6 (p<0,001); GCS: -14.8±4.2, -12.4±5.2 (p:0,009); GRS:41.5±16, 33.3±16.5 (p:0,003); AREA:-24.7±7.2, -20.1±7.6 (p:0,001)" belirgin değiştiği gözlendi. Sağ ventrikül boyuna strain değerleri de HD seansı öncesi ve sonrasında sırasıyla "LS septum:-10.5±4.9, -10.1±4.2 (p:0,675); LS Freewall: -15.2±5.1, -13.1±5,5 (p:0,127); FAC: 31.5±8.8, 29.2±7.7 (p:0.285)" olarak gözlendi fakat anlamlı değişim saptanmadı. SoV strain analizleri diyaliz seansları sırasında kan basıncı değişkenliği ile pozitif korelasyon gösterdi (p <0.001). Beta bloker (BB) veya kalsiyum kanal bloker (KKB) tedavisi alan hastalarda, bu ajanları kullanmayan hastalarla karşılaştırıldığında SoV miyokard fonksiyonları HD'den daha iyi korundu (BB p <0.001 ve CCB p <0.01). Sonuç: HD sırasında sol ventrikül miyokardiyal strain belirgin bozulmakta fakat sağ ventrikül miyokardiyal strain etkilenmemektedir. Ayrıca bu çalışma, hemodiyalizin sağ ventrikül üzerine etkilerini 3BBTE ile değerlendiren ilk çalışmadır. Kronik HD hastalarında strain değerlendirmesi, daha iyi vasküler risk sınıflandırmasına katkıda bulunabilir. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Strain, Ekokardiyografi, Üç boyutlu.