Hemodiyaliz hastalarında hemodiyaliz seansının sol ventrikül diyastolik fonksiyonları üzerine etkisinin iki boyutlu benek takibi ekokardiyografi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DAHİLİYE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN KOSKU
Danışman: SİM KUTLAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Hemodiyaliz (HD) hastalarında kardiyovasküler olay sıklığı çok yüksektir ve bu hasta grubunda en önemli mortalite nedenidir. HD hastalarının çoğunda diyastolik disfonksiyon mevcuttur ve diyastolik disfonksiyonun saptanması, bu hastaların yönetimi ve takibi için çok önemlidir. Diyastolik disfonksiyonun değerlendirilmesi için kullanılan en yaygın yöntem ekokardiyografidir. Ekokardiyografi ile diyastolik fonksiyonların değerlendirilmesi için klasik olarak sol atriyum ve ventrikül volüm ve kitleleri, transmitral akım parametreleri ve doku Doppler ekokardiyografi bulguları gibi parametreler değerlendirilir. Son yıllarda diyastolik fonksiyon değerlendirilmesinde, açı ve kapak patolojilerinden etkilenmeyen iki boyutlu benek takibi ekokardiyografi (BTE) ile diyastolik strain (gerilme) oranlarının değerlendirilmesinin yeri gittikçe artmaktadır. Gereç ve Yöntem: Kasım 2017 ve Mayıs 2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde bilinen kardiyovasküler hastalığı bulunmayan, 31 kronik HD hastası çalışmamıza alındı. Hastaların demografik özellikleri, kronik hastalıkları, kullandığı ilaçları, HD süreleri, HD takip verileri ve laboratuvar belirteçleri toplandı. Hastaların haftanın ilk diyaliz seansından bir saat önce ve diyaliz seansı bitiminden bir saat sonra bakılan ekokardiyografik verileri üzerinden, pulsed dalgalı Doppler ve doku Doppler ekokardiyografi aracılığıyla sol atriyal volüm indeksi (SAVİ), sol ventrikül kitle indeksi (SVKİ), mitral erken diyastolik akım velositesi(E), mitral geç diyastolik akım velositesi(A), bunların oranı olan mitral E/A, deselerasyon zamanı, mitral medial ve lateral annüler e' ( erken diyastolik hız), a' (geç diyastolik hız) değerleri, E/ e' oranları, mitral medial ve lateral annüler miyokardiyal performans indeksi (MPİ) ölçümleri yapıldı. İki boyutlu benek takibi ekokardiyografi ile diyaliz öncesi ve sonrası erken diyastolik strain oranı (DSRE), geç diyastolik strain oranı (DSRA), bunların mitral E'ye oranı olan E/DSRE, E/DSRA ve global longitudinal straine (GLS) bakıldı. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 54,8 ± 13,4 idi, 16'sı (%51,6) erkekti. Hastaların tamamı arteriovenöz fistül (AVF) yoluyla HD'ye girmekteydi. Ortalama HD süreleri 45 (6-207) aydı. HD seansı sonrasında SAVİ, SVKİ, mitral E, mitral E/A, lateral annüler E/e' değerlerinde azalma saptandı (sırasıyla p: <0,001, p: 0,026, p:<0,001, p:0,011, p:<0,001) Medial annüler a', medial annüler MPİ, medial annüler s', lateral annüler s', lateral annüler MPİ değerlerinde ise HD sonrası anlamlı artış saptandı (sırasıyla p:0,049, p:0,007, p: 0,001, p:<0,001, p:0,01). Diğer pulsed dalgalı Doppler ve doku Doppler parametrelerinde anlamlı değişim saptanmadı. İki boyutlu BTE bulgularından ise, HD sonrasında DSRE, DSRA, E/DSRE, E/DSRA değerlerinde anlamlı bir değişim saptanmadı (sırasıyla p:0,716, p:0,117, p:0,114, p:0,211). GLS değerinde ise HD sonrası anlamlı bozulma saptandı (HD öncesi %-18,4 ± 4,0, HD sonrası %-15,9 ± 5,4, p:0,011). Sonuç: HD sonrasında, transmitral akım parametreleri ve doku Doppler parametreleri gibi parametreler değişirken, iki boyutlu BTE bulgularında ise anlamlı değişim olmadı. İki boyutlu BTE ile diyastolik strain oranlarının değerlendirilmesi, geleneksel yöntemlere göre daha az volüm ve kardiyak ön yük bağımlı olup HD hastalarında diyastolik fonksiyonların değerlendirilmesinin, iki boyutlu benek takibi ekokardiyografi ile gerçekleştirilmesini önermekteyiz.