PISA 2015 fen okuryazarlığı maddelerinin değişen madde fonksiyonunun gizil sınıf yaklaşımı ile incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONURCAN CEYHAN

Danışman: HAMİDE DENİZ GÜLLEROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı OECD tarafından her üç yılda bir gerçekleştirilen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2015 uygulamasının fen okuryazarlığı maddeleri arasından belirlenen 11 maddenin gizil sınıf yöntemi kullanılarak DMF açısından incelenmesidir. Yapılan ilk incelemelerde, yanıt örüntüsü, 506 kişilik Türkiye örneklemi için MTK'nın varsayımları olan tek boyutluluk, monotonluk ve yerel bağımsızlık varsayımlarını karşılamıştır. Yapılan kestirimler sonucunda, PISA 2015 fen maddelerinin iki gizil sınıflı Karma 2 PLM modele uygun olduğu sonucunaulaşılmıştır. İki Gizil Sınıflı Karma 2 PLM temel alınarak analizler gerçekleştirilmiş ve yanıtlayıcıların yaklaşık %91'nin birinci gizil sınıfta %9'unun da ikinci gizil sınıfta yer aldığı belirlenmiştir. İki gizil sınıflı Karma 2 PLM temel alınarak yapılan DMF analizinde Madde 4'ün hem tek biçimli olmayan (TBO) hem de tek biçimli olan (TB) DMF gösterdiği belirlenmiştir. Madde 5, 6, 9 ve 11'in ise sadece TB DMF gösterdiği görülmüştür. Buna göre madde 4, 5, 6, 9 ve 11'in iki gizil sınıfta farklı fonksiyonlaştıkları görülmüştür. DMF içeren maddelerin gizil sınıfları açıklama gücünü incelemek amacıyla literatür taramasında DMF kaynağı olarak raporlanmış değişkenler kovaryant olarak ayrı ayrı modele dahil edilmiştir. Bu değişkenlerinden Cinsiyet, evdeki varlıklar, bilgi ve teknoloji iletişim kaynakları, fen öğretiminden zevk alma, okula ait hissetme değişkenleri bireylerin sınıflara atanma doğruluğu yükselmiştir. Dolayısıyla bu çalışmada kovaryant değişkenin gizil değişkenin bir yordayıcısı ya da önsel bilgi kaynağı olarak görev yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Kovaryant olarak eklenen "cinsiyet, evdeki varlıklar, bilgi ve teknoloji iletişim kaynakları, fen öğretiminden zevk alma, okula ait hissetme ve okuma becerisi" gibi gözlenen değişkenlerine göre DMF kaynağı olarak belirlenmiş olup, bunların gizil sınıfları açıklamada yetersiz kaldığı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: PISA, değişen madde fonksiyonu, gizil sınıf yaklaşımı, kovaryant, karma madde tepki kuramı