Kurum Avukatlarının Etik İdeoloji düzeylerinin ve Örgüte Bağlılıklarının Örgütsel Sinizm Açısından İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zeynep Ceren Nurata
Danışman: Nükhet Müge Kart
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın hedef kitlesini Ankara'da kamu sektöründe istihdam edilen avukatlar oluşturmaktadır. Avukatlar tarafından savunma hizmetlerinin sunulması ve adaletin teminine katkı sağlanması hukuk devleti olmanın gereği ve sonucudur. Bu hizmetler vatandaşlara sunulabildiği ölçüde idareye karşı da sunulmalıdır. Ülkemizde idare lehine savunma eylemlerinde bulunan meslek grubu kamu avukatlarıdır. Kamu avukatlarının örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve etik ideoloji yaklaşımlarını ölçmeye yönelik Türkiye'de yapılmış bir çalışma olmaması nedeniyle mevcut çalışmaya ihtiyaç duyulmuş ve Ankara'da kamu kurum ve kuruluşlarında faaliyet gösteren kamu avukatlarının etik ideoloji düzeyleri ile örgütsel sinizm tutum ve davranışları arasındaki ilişkiler ve bu ilişkide örgütsel bağlılığın aracı rolü olup olmadığının saptanması bu çalışmanın amacı olarak belirlenmiştir. Araştırma kitlesini Ankara'da çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan, iletişim bilgilerine ulaşılan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 337 kamu avukatı oluşturmaktadır. Katılımcılar içerisinde kadınların oranı (%57.9), erkeklere göre (%42.1) daha yüksektir. Katılımcıların %75'ten fazlasının orta yaş grubuna (30-49 yaş arası) mensup olduğu görülmüştür. Katılımcılar arasında evli olanlar (%74.8) çoğunluktadır. Kurumda çalışma süresine göre dağılımdaki ağırlığın 6-10 yıl arası (%32.9) kurumda çalışma süresine sahip katılımcılardan oluştuğu görülmektedir. Mesleki kıdeme göre dağılım incelendiğinde, 11-15 yıl arası mesleki kıdemi olanların (%26.4) ağırlıklı olduğu görülmektedir. Araştırma bulguları sonucunda, araştırmaya konu değişkenler olarak belirlenen örgütsel bağlılık, örgütsel sinizm ve etik ideoloji arasında kamu avukatları açısından anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür (p > 0.05). Bunun üzerine alternatif bir model oluşturularak değişkenlerin alt boyutları arasındaki ilişkiler sınanmıştır. Bilişsel sinizmin devam bağlılığını yordayıp yordamadığı ve idealizmin bu ilişkide aracı rolü olup olmadığı test edilmiş, anlamlı ilişkilere ulaşılmıştır. Örgütsel bağlılık, örgütsel sinizm ve etik ideoloji değişkenlerinin yapılan analizler sonucu demografik değişkenlere göre farklılık gösterdiği de tespitler arasında yer almaktadır. Etik durum ölçeği ve görececilik alt boyutu; yaş, çalışma süresi ve mesleki kıdeme göre farklılık göstermektedir. Örgütsel bağlılık düzeyinin alt boyutlarından devam bağlılığının yaşa ve eğitim düzeyine göre, normatif bağlılığın medeni duruma göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Örgütsel sinizmin duyuşsal sinizm alt boyutunun cinsiyete göre, genel örgütsel sinizm düzeyi ve davranışsal sinizm alt boyutunun yaş gruplarına göre, davranışsal sinizm alt boyutunun medeni duruma göre, genel örgütsel sinizm düzeyi ve duyuşsal ve davranışsal sinizm alt boyutlarının eğitim düzeyine göre, genel örgütsel sinizm ve tüm alt boyutlarının çalışma süresine göre, genel örgütsel sinizm ve davranışsal sinizm düzeyinin mesleki kıdeme göre anlamlı farklılık gösterdiği bu çalışma kapsamında yapılan tespitlerdir. Bu tez çalışması, (a) örgütsel davranış alanında kamu avukatlarını hedef alan nadir çalışmalardan biri olmasının yanı sıra, (b) kamu avukatlarının etik ideoloji ve örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık alt boyutları arasındaki ilişkiler ve bu değişkenlerin bireysel faktörlerden nasıl etkilendiğinin ortaya çıkarılması ve (c) sunduğu çıktılar dolayısıyla Ankara Barosu ve TBB gibi avukatlık meslek örgütlerinin kamu avukatlarına ilişkin ileriye dönük uygulama ve stratejilerine katkı sağlaması açılarından önem arz etmektedir. Bu nedenle söz konusu çalışmanın, gelecekte yapılacak akademik çalışmalar ile meslek örgütleri tarafından geliştirilecek politikalara yön verme konusunda katkı sağlaması beklenmektedir.