XLalphas aracılı sinyal iletiminin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ İLKAY KAYA

Danışman: ÖZLEM UĞUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GPKR'ler hücre dışından gelen sinyali G-proteinleri aracılığı ile hücre içine aktarırlar. G proteinleri dört grupta sınıflandırılır. Bunlardan biri olan Galfas'in alternatif ?splicing? yoluyla sentezlenen birden fazla varyantı bulunmaktadır. Bu varyantlardan en büyüğü ?Extra-large? Galfas'tir (XLalfas). XLalfas, N-terminal bölgesi dışında Galfas proteini ile aynı amino asit dizisine sahiptir. Fonksiyonel benzerliklerine rağmen XLalfas ve Galfas proteinlerinin N-terminallerinin farklı olması iki proteinin reseptör kenet ve aktivasyon özelliklerinin farklı olma olasılığını gündeme getirmektedir. Bu nedenle bu çalışmada HEK-293 ve 2B2 fibroblast hücrelerinde XLalfas proteininin sinyal iletim özellikleri GalfasL (Galfas'in uzun formu) proteini ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir. 1- İncelenen tüm reseptör ekspresyon düzeylerinde bazal durumda ya da ?inverse? agonist uyarısı ile hücre içinde biriken cAMP miktarının XLalfas'te GalfasL'e oranla daha yüksek olduğu olduğu saptanmıştır. 2- XLalfas ya da GalfasL arasındaki yanıt farkı kuvvetli agonist varlığında ortadan kalkmaktadır. 3- Parsiyel agonist uyarısında ise XLalfas ya da GalfasL arasındaki yanıt farkı, reseptör miktarına bağlı olarak değişmektedir. Düşük reseptör düzeyinde Xlalfas'ten GalfasL'e oranla daha fazla yanıt alınmasına karşılık, reseptör miktarının arttırılması ile iki G proteini arasındaki fark ortadan kalkmaktadır. 4- Kompetisyon bağlanma deneyleri XLalfas'in beta2adrenerjik reseptör'e (beta2AR) GalfasL proteininden daha yüksek afinite ile bağlandığını göstermiştir. Bu nedenle iki G proteini arasındaki sinyal iletim farklarının proteinlerin beta2AR'e farklı afiniteler ile bağlanmalarından kaynaklandığı düşünülmüş ve yapılan nümerik simülasyonlar bu görüşü desteklemiştit. Ayrıca, çalışmada aynı reseptöre bağlanan iki G proteininin sinyal özelliklerinin incelenmesi ile klasik ?Ternary? kompleks model yeniden değerlendirilmiş ve çalışmada gözlenen bulguların tamamının açıklanması için model üzerinde çeşitli değişiklikler yapılmıştır.