4',5'-bis(bromometil)benzo15-crown-5 çıkış bileşiği ile yeni crown eter ligand ve komplekslerin sentezi ve yapılarının aydınlatılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU ŞAHİN

Danışman: ZELİHA HAYVALI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada ilk olarak çıkış bileşiklerinin sentezi gerçekleştirildi. Bu amaçla öncelikle tetraetilenglikoldikolorür (1), benzo-15-crown-5 (2) ve 4',5'-bis(bromometil)benzo-15-crown-5 (3) bileşikleri elde edildi. 4',5'-bis(bromometil)benzo-15-crown-5 (3)'in o-nitrofenol ve p-nitrofenol ile reaksiyonlarından iki yan kolunda nitro grubu bulunduran taç eterler (4 ve 5) ve bu nitro gruplarının indirgenmesi ile yeni amin bileşikleri (6 ve 7) elde edildi. Sentezlenen taç eter aminlerinin salisilaldehit ve türevleri ile kondenzasyon reaksiyonlarından yeni imin bileşikleri (8-13)'nin sentezi gerçekleştirildi. Taç eter içeren bu bileşiklerin (4-9, 11-13), NaClO4 ile reaksiyonundan 1:1 (metal:ligand) alkali metal kompleksleri (4a-9a, 11a-13a) elde edildi. Ayrıca dört dişli (N2O2) Schiff bazlarının (8-13) Ni(CH3COO)2.4H2O ile reaksiyonundan geçiş metal kompleksleri (8b-13b) sentezlendi. Ligandlar (4-13) ve komplekslerin (4a9a, 11a-13a , 8b-13b) yapıları element analizi, IR ,1H-NMR, 13C-NMR ve MS spektrum verilerinden yararlanılarak aydınlatıldı. Bileşik (5 ve 7)'nin yapısı X-ışınları kırımımmetre yöntemi ile incelendi. Ayrıca sentezlenen taç eterlerin (4-13) bazı alkali ve geçiş metalleri (Na+, K+, Ni2+, Zn2+, Cu2+, Cr3+ ve Pb2+) ile ekstraksiyon kabiliyetleri UV-Vis. spektrofotometrik yöntem ile belirlendi.