Amerikan İç Savaşının Toplumsal Kökenleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİTHAT SİNAN ŞANLI

Danışman: Klevıs Kolası

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Amerikan İç Savaşı'nın toplumsal kökenlerini, toplumsal tarih paradigması çerçevesinde incelemekte ve savaşın temel nedeninin köleliğin kaldırılması değil, kapitalizmin gelişmesinin önündeki engellerin ortadan kaldırılması olduğunu savunmaktadır. Amerikan İç Savaşı, geleneksel tarih yazımında sıklıkla köleliğin sona erdirilmesiyle ilişkilendirilse de, bu çalışma, savaşı Kuzey'in burjuva devrimi niteliğindeki mücadelesi olarak ele almaktadır. Kuzey'in ücretli emeğe dayalı kapitalist sisteminin, Güney'in köle emeğine dayalı plantasyon ekonomisiyle çarpışması, İç Savaş'ın başlıca dinamiğini oluşturmaktadır. Bu bağlamda, savaş iki farklı toplumsal örgütlenme biçiminin çatışması olarak değerlendirilmiştir. Tez, savaşın kökenlerini anlamak için iç savaş öncesi dönemin ekonomik, siyasal ve toplumsal dinamiklerini ve bu dinamikleri derinden etkileyen olayları ayrıntılı bir şekilde ele almaktadır. Kuzey ve Güney arasındaki toplumsal ve ekonomik yapıların farklılığı, sanayileşme ile plantasyon sisteminin çelişkisi ve bu çelişkilerin toplumsal formasyondaki etkisi analiz edilmektedir. Missouri Uzlaşması, Kaçak Köle Yasası, Kansas-Nebraska Yasası ve Dred Scott kararı gibi dönemin önemli siyasi gelişmeleri, bu toplumsal çatışmanın kritik dönüm noktaları olarak ele alınmıştır. Çalışmada ayrıca, sınıf mücadelesinin ve çıkar çatışmalarının, iç savaşın çıkışındaki rolü detaylandırılmıştır. Son olarak çalışmada, İç Savaş sonrası yeniden yapılanma döneminde Kuzey'in kapitalist değerlerinin Güney'e dayatılması ve bu sürecin toplumsal dönüşüm üzerindeki etkisi incelenmiştir. Siyahların siyasi haklarının pratikte sınırlı kaldığı ve ekonomik bağımsızlıklarını kazanmalarına yardımcı olacak toplumsal reformların gerçekleştirilmediği gösterilerek, İç Savaş'ın kapitalizmin yayılması önündeki kurumsal, toplumsal, siyasi ve kültürel engellerin ortadan kaldırılmasına yol açan bir burjuva devrimi olarak daha iyi anlaşılabileceği savunulmaktadır.