Şirketlerde kontrol işlemlerine ilişkin hukuksal düzenlemelerin ekonomik mantığı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALAATTİN ECER

Danışman: ORHAN ÇELİK

Özet:

Ecer, Alaattin, Şirketlerde Kontrol İşlemlerine İlişkin Hukuksal DüzenlemelerinEkonomik Mantığı, Doktora Tezi, Danışman: Yrd. Doç.Dr. Orhan Çelik, 230 s.ÖZETBu tez çalışmasında şirketler hukukunda, şirket kontrolünün el değiştirmesi sonucunudoğuran işlemlere ilişkin hukuksal düzenlemelerde gözlenen yakınlaşmaya rağmen,farklılıkların devam etmesinin nedenlerinin matematiksel teknikler kullanılarakekonomik açıdan gösterilmesi amaçlanmıştır. Şirketi meydana getiren yapı içerisindehissedarlar ile yöneticiler arasındaki çıkar çatışmalarının nasıl kontrol altınaalınabileceği, bu amaçla kullanılan mekanizmaların değişik ülkelerde neden farklılaştığıve bunun ekonomik nedenlerinin matematiksel olarak nasıl gösterilebileceği sorularınayanıt aranmıştır. Farklı hukuk sistemlerinin şirketler hukukuna ilişkin temeluygulamaları geçen zaman içinde birbirine yakınlaşmaktadır. Şirketler hukukunailişkin çalışmaların merkezinde yer alan çıkar çatışmaları, temsil problemleri vebunların önlenmesi ve çözümüne ilişkin geliştirilen hukuki stratejiler ele alınarak,analitik bir inceleme çerçevesi oluşturulmuştur. Hissedarlar ile yöneticiler arasındakiçıkar çatışmalarının analizi yapılmış ve şirketler hukukunun özel bir alanı olan şirketkontrolünün değişmesi ile sonuçlanan işlemler kapsamında temsil problemini en azaindirme konusunda şirketler hukukunun rolü incelenmiştir. Şirket kontrolünün eldeğiştirmesi uygulamaları matematiksel araçlar kullanılarak ve teorik açıdanincelenerek hukuk sistemi, ortaklık yapısı ve sermaye piyasasının karşılıklı etkileşimininoynadığı rol ortaya konmuştur. Şirketler hukukunda, matematiksel tekniklerkullanılarak ekonomik açıdan yapılan bu çalışma neticesinde, her ekonominin kendişartlarına en uygun kurumsal yönetim sistemini oluşturabileceği, ekonominin elde veriolarak bulunan karakteristik özellikleri kapsamında ortaya çıkan kurumsal yönetimsistemlerinin arasında bir sınıflandırma yapmanın doğru bir yaklaşım olmayacağı,ekonomileri diğer ekonomilerden ayıran kendine has özellikleri olduğu sonuçlarınaulaşılmıştır. Ekonomik faaliyetlerin gittikçe küreselleşeceği, ulusal sınırların ekonomikaktiviteler kapsamında önemini yitireceği varsayımı altında, gelecekte şirketlerhukukuna ilişkin uygulamaların birbirine daha çok benzemesi beklenmektedir. Ancakhukuksal sistemlerdeki farklılıklar altında yatan nedenler incelendiğinde, bufarklılıkların ekonomik temellerinin gelecekte en azından bir süre daha varlığını devamettirebileceği öngörülebilir.