Meibom bez disfonksiyonunda konfokal mikroskopi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL NUREFŞAN BAYRAKTUTAR
Danışman: ÖZLENEN ÖMÜR GÜNDÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Meibom bez disfonksiyonunda (MGD) oluşan morfolojik değişikliklerin ve tedavi yanıtının in vivo konfokal mikroskopi ile değerlendirilmesi. Gereç-Yöntem Çalışmaya 32 grade 1-2 MGD'li (grup1), 41 grade 3-4 MGD'li (grup 2), 39 Sjögren Sendromuna eşlik eden grade 3-4 MGD'li olgu ve 24 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Grup 2 ve Grup 3 bazal değerlendirmenin ardından randomize şekilde üç farklı tedavi alt grubuna ayrıldı. Tedavi alt grupları loteprenol etobonat %0.5 damla (a), azitromisin 15 mg/g damla (b) veya siklosporin A %0.05 damla şeklinde belirlendi. Bir aylık tedaviyi takiben tüm olgulara siklosporin A %0.05 damla ile tedaviye 5 ay daha devam edildi. Tüm olgulara oküler yüzey hastalık indeksi anketi (OSDI), detaylı oftalmolojik muayene, flöresein korneal boyanma testi, gözyaşı kırılma zamanı (BUT), Schirmer I testi ve in vivo laser konfokal mikroskopi (IVCM) (HRT III-RCM) uygulandı. Tedavi gruplarında tüm testler 1.,3. ve 6.ay takibinde tekrarlandı. Bulgular Grupların yaş ortalaması sırası ile 49.6 ± 10.2, 52.5 ± 7.1, 53.2 ± 9.1, 48.9 ± 8.1 yıl idi (p>0.05). Oküler yüzey hastalık indeksi (OSDI) skoru ve oküler yüzey boyanma skoru Grup 2 ve 3'te Grup 1 ve 4'ten daha yüksekti. Gözyaşı kırılma zamanı ve Schirmer I testi ise Grup 3'te en düşüktü. In vivo konfokal mikroskopi ile ölçülen ortalama kornea subepitelyal Langerhans hücre yoğunluğu Grup 1'de 25.1 ± 22.3 hücre/mm2 , Grup 2'de 54.6 ± 38.9/mm2, Grup 3'te 53.5 ± 35.8 hücre/mm2 , Grup 4'te 15.4 ± 22.1 hücre/mm2 idi. Ortalama ön stromal hiperreflektif keratosit yoğunluğu sırasıyla 59.1 ± 20.7/mm2, 75.5 ± 21.0 hücre/mm2, 85.8 ± 34.0 hücre/mm2 ve 58.5 ± 28.4 hücre/mm2 idi. Meibom bez asiner ünite yoğunluğu Grup 1'de 90.6 ± 16.7 ünite/mm2, Grup 2'de 84.7 ± 32.7 ünite/mm2 , Grup 3'te 117.2 ± 29.6 ünite/mm2 ve Grup 4'te 98.5 ± 34.8 ünite/mm2 olarak değerlendirildi. Meibom bez asiner ünite çapı Grup 1'de 73.1 ± 19.4 µm, Grup 2'de 78.3 ± 14.9 µm, Grup 3'te 64.0 ± 14.2 ve Grup 4'te 68.7 ± 14.7 µm idi. Grupların bazal değerleri belirlendikten sonra Grup 2 ve 3'e a, b ve c tedavileri başlandı. Tüm tedavi gruplarında Langerhans hücre yoğunluğunda ve ön stromal hiperreflektif keratosit yoğunluğunda 1. ayda anlamlı düşme elde edildi ve subepitelyal Langerhans hücre yoğunluğundaki azalma tüm takiplerde devam etti. Asiner ünite yoğunluğunda Grup 2'de değişiklik izlenmezken Grup 3'te tüm tedavi alt gruplarında düşüş saptandı ve a tedavi şeması uygulanan grupta 1. ayda düşüş sağlanırken, b ve c tedavi şemaları ile 3. ayda düşüş sağlanabildi. Asiner ünite en uzun çapında ise hiçbir grupta değişiklik saptanmadı. Tartışma-Sonuç Meibom bez disfonksiyonu olan gözlerde in vivo konfokal mikroskopide saptanan korneal inflamasyon ve morfolojik değişiklikler hastalık ciddiyeti ile ilişkilidir. In vivo konfokal mikroskopi, MGD'li gözlerde korneada ve meibom bezlerde ortaya çıkan morfolojik değişikliklerin saptanması ve tedaviye cevabın değerlendirilmesinde kritik öneme sahip bir yöntemdir.. Anahtar Kelimeler: Asiner ünite yoğunluğu, asiner ünite çapı, gözyaşı, in vivo konfokal mikroskopi, kuru göz, meibom bez, meibom bez disfonksiyonu, ön stromal hiperreflektif keratosit yoğunluğu, subepitelyal Langerhans hücre yoğunluğu