Bazı asteraceae türlerinden elde edilen ekstrelerin antioksidan ve antimikrobiyal etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞÜHEDA KOÇ

Danışman: ÖZLEM YILDIRIM

Özet:

Tıbbi bitkiler; alkaloidler, polifenoller ve uçucu yağlar gibi ikincil metabolit bileşikleri içeriklerinden dolayı, günümüzde sentetik ve kimyasal ilâçlar için uygun alternatifler olarak tanımlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, Kastamonu yöresinden toplanan Asteraceae ailesine ait bazı bitki türlerinin çiçek, yaprak ve gövdelerinin [Onopordum acanthium L., Carduus acanthoides L., Cirsium arvense (L.) Scop., Centaurea solstitialis L.] aseton, etanol ve metanol özütlerinin antioksidan, antimikrobiyal aktivitelerinin yanısıra, toplam fenolik bileşik ve flavonoid içeriklerini belirlemektir. Türlerin serbest radikal giderici aktivite tayinleri DPPH metodu ile, toplam fenolik ve flavonoid madde miktar tayinleri Folin?Ciocalteu ve Aluminyum Klorür Kolorometrik metoduyla yapılmıştır. Antimikrobiyal aktivite tayini ise Disk Difüzyon yöntemi ile 5 farklı mikroorganizma (Staphylococcus aureus ATCC-25923, Bacillus subtilis ATCC-6633, Escherichia coli ATCC-25922, Pseudomonas aeruginosa ATCC-27853, Candida albicans ATCC-10231) kullanılarak yapılmıştır. DPPH yönteminden elde edilen sonuçlara göre, C. arvense yaprağının metanol özütü 366,5 ng/mL IC50 değeri ile en yüksek radikal giderici etkiyi göstermiştir. Toplam fenolik bileşik bakımından 67,024-90,305 mg/L değerleri ile bu tezde çalışılan diğer tüm bitki kısımlarının tüm özütleri içinde C. acanthoides?in çiçek özütleri bakımından en zengin bitki olduğu görülmüştür. Aynı şekilde 82,562-185,437 mg/L aralığında gösterdiği flavonoid içeriği bakımından da en zengin bitki olduğu gösterilmiştir. Disk Difüzyon yönteminden elde edilen sonuçlara göre, O. acanthium yaprağından hazırlanan etanol özütü B. subtilis üremesini yüksek düzeyde inhibe etmiştir. Ayrıca, C. solstitialis yaprağından izole edilen etanol özütü B. subtilis üremesini yüksek oranda inhibe etmiştir. Ancak, C. albicans suşuna karşı hiç bir bitki özütü etkili olamamış, inhibisyon zonu gözlenmemiştir.