PISA 2009 uygulamasına katılan ülkelerin okuma becerileri alt test sonuçlarının profil analizi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZKAN SAATÇİOĞLU
Danışman: HAMİDE DENİZ GÜLLEROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (Programme for International Student Assessment, -PISA-)'nın 2009 uygulamasına katılan ülkelerdeki öğrencilerin, genel ortalama puanları üzerinde gözden kaçması muhtemel olan özelliklerini belirlemek ve okuma becerileri alt testinde ele alınan madde kategorileri çerçevesindeki güçlü ve zayıf yanlarını ortaya koymaktır. Tarama modelinde yürütülen bu araştırmanın örneklemi PISA 2009 uygulamasına katılan 15 yaş grubu öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmada, PISA 2009 okuma becerileri alt testi için katılımcı ülkelerden toplanan veriler kullanılmıştır. Bu uygulamaya katılan ülkelerin okuma becerileri alt testindeki madde formatı, metnin şekli ve metnin zihinsel süreç düzeyi boyutları çerçevesinde ele alınan madde kategorilerindeki performansları profil analizi tekniği ile belirlenerek, ülkelerin madde kategorileri çerçevesindeki güçlü ve zayıf yanları tespit edilmiştir. Araştırmada PISA 2009 okuma becerileri alt testinden elde edilen veriler SPSS 17.0, MS Office Excel 2003 ve PROFILEG programları ile analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, PISA 2009 uygulamasına Türkiye'den katılan öğrencilerin açık uçlu maddelerdeki performanslarının ölçme modelinin öngördüğünden manidar bir şekilde yüksek, çoktan seçmeli maddelerde ise manidar bir şekilde düşük olduğu bulunmuştur. Uygulamaya katılan Türk öğrencilerin okuma becerileri alt testindeki genel başarısı düşük olmasına rağmen madde kategorileri çerçevesinde yapılan profil analizi sonucunda, Türkiye açık uçlu madde kategorisinde en iyi performans gösteren 11. ülke olmuş ve birçok ülkenin önünde yer almıştır. Metnin şekli boyutundaki madde kategorilerine ait bulgular incelendiğinde; Türkiye'den uygulamaya katılan öğrencilerin akıcı metin kategorisindeki performanslarının ölçme modelinin öngördüğünden manidar bir şekilde yüksek, bağımsız metin kategorisinde ise manidar bir şekilde düşük olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, uygulamaya katılan Türk öğrencilerin karma metin kategorisindeki performansları beklenenden düşük olmasına rağmen, öğrencilerin bu kategorideki gözlenen ve beklenen performansları arasındaki fark istatistiksel olarak manidar bulunmamıştır. Metnin zihinsel süreç düzeyi boyutundaki madde kategorileri için yapılan profil analizi sonuçlarına göre Türkiye'den uygulamaya katılan öğrencilerin kendi düşüncelerini yansıtma ve değerlendirme kategorisinde ölçme modelinin öngördüğünden manidar bir şekilde yüksek, bilgileri bir araya getirme ve yorumlama kategorisindeki maddelerde ise manidar bir şekilde düşük performans gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan Türk öğrencilerin bilgiye ulaşma ve bilgiyi hatırlama kategorisindeki performansları ölçme modelinin öngördüğünden yüksek olmasına rağmen, öğrencilerin bu kategorideki gözlenen ve beklenen performansları arasındaki fark istatistiksel olarak manidar bulunmamıştır. Uygulamaya katılan Türk öğrencilerin okuma becerileri alt testindeki genel başarısızlığına rağmen madde kategorileri çerçevesinde yapılan profil analizi sonucunda, Türkiye kendi düşüncelerini yansıtma ve değerlendirme kategorisinde en iyi performans gösteren beşinci ülke olmuş ve birçok ülkenin önünde yer almıştır.